اخبار گچساران

به بهانه نزدیک شدن به روز خبرنگار؛
نویسنده : زواره کائیدی - ساعت ٦:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/۱٥
 
یاداشت یک خبرنگار

کار خبرنگار، انعکاس رخدادهایی است که قابلیت خبرشدن و اطلاع رسانی به جامعه را دارد. لازمه خبرنگار خوب بودن، داشتن علم و دانش، تجربه و جسارت است تا در کنار آن با سرعت، دقت و صحت، که سه اصل مهم در کار خبری است بتواند موفق عمل کند. خبرنگار کسی است که باید خطرپذیر باشد و برای کشف خبر از مشکلات پیش روی عبور کند و نگذارد حق فرد یا افرادی در جامعه ضایع شود.

دانش و ذوق نوشتن، از شرط های یک خبرنگار موفق است. چون خبرنگاری شغل نیست، بلکه ذوق و استعداد و توان است که باید آن را بکار گرفت تا در خبرنگاری به صورت شفاف و صادقانه عمل کرد.

همانگونه که خبرنگار دوست دارد مسئولان اطلاعات درست و مناسب را در اختیارش بگذارند،خبرنگار هم باید با رعایت امانت داری، صداقت  و اطلاع رسانی مطلوب را مدنظر قرار دهد تا افکار عمومی را اقناع کند.

خداوند در قرآن می فرمایند، «قسم به قلم و آنچه می نویسد»، که این خود بیانگر اهمیت جایگاه و نقش قلم و نوشتن نزد نویسندگان است و خبرنگار باید این آیه را آویزه گوش خود قرار دهد  که با تاسی از آموزه های دینی و رعایت اصول نوشتاری، زبان گویا، چشم بینا و گوش شنوای جامعه باشد و سعی نماید آنچه سخن می گوید به قلم آورده و بنویسد. خبرنگار، پل ارتباطی بین مردم با مسئولان است. به همین خاطر انعکاس واقعیت ها و تواضع در نوشتن، اطلاع رسانی صادقانه و شفاف از وظایف اصلی خبرنگار خوب است.

خبرنگار باید در مطالعه مسایل و رخدادهای روز باشد تا بتواند در کسب اخبار و در مواجهه با مسئولان، اطلاعات درست و نادرست را از هم تشخیص دهد و واقعیت ها را به جامعه یا مسئولان انعکاس دهد.

در قرآن مجید همچنین سوره ای وجود دارد به نام نباء ، اولین سوره از جزء سی ام که به معنای خبر است و نباء ریشه در انبیاء دارد و کار انبیاء نیز اطلاع رسانی و هدایت بشریت است و کار خبرنگاران شبیه رسالت پیامبران و انبیای الهی است.

اگر خبر و اطلاع رسانی دروغ یا اشتباه، از خبرنگار به رسانه و جامعه تزریق شود، در حقیقت یک جامعه دچار هرج  و مرج و نابسامانی خواهد شد که این نشان از اهمیت اطلاع رسانی و جایگاه بارز و ارزشمند خبرنگار در انعکاس واقعیت هاست و اطلاع رسانی نادرست و دروغ، افکار عمومی را بدبین خواهد کردو از معنویت و جایگاه واقعی خبرنگار در آینده خواهد کاست. یعنی دیگر این خبرنگار و رسانه او در جامعه تاثیرگذار نخواهد بود.

رعایت صداقت در گفتار و نوشتار توسط خبرنگار، بر جلب رضایت مسئولان و مردم خواهد افزود. اگر یک خبرنگار صد بار خبر و گزارش درست انعکاس دهد کسی از او تشکر نخواهد کرد. اما یک اشتباه یا انتقاد سازنده که به مذاق مسئول خوش نیاید علیه خبرنگار موضع گیری می کند.

متاسفانه جایگاه خبرنگار با توجه به اهمیتی که باید داشته باشد هم در رسانه و هم نزد مسئولان ناشناخته مانده است. هم خبرنگاران و هم مسئولان برای جایگاه واقعی خبرنگاری آنچنان که باید ارزش قائل نیستند. برخی رسانه ها از خبرنگاران  به عنوان بازاریاب ، برای گرفتن آگهی و اطلاعیه و خبرهای تعریف و تملق و ابراز تمجیدهای آنچنانی از مسئولان انتظار دارند.

از آن طرف، اکثر مسئولان نیز دوست دارند با خبرنگارانی روبرو شوند که با کمال تاسف باید گفت، در انجام رسالتشان صادق نیستند. یعنی آنها انتظار نابجای خودشان از خبرنگار را که شامل تعریف و ثناگویی از عملکرد فلان مسئول است به خبرنگار خطاکار تحمیل می کنند و این هر دو مورد مذمت و نکوهش شده است. هیچگاه خبرنگار نباید دین خود را و هدف اصلی حرفه پاک اطلاع رسانی صحیح را که هدایت جامعه را در پی دارد و همان رسالت انبیا است به دنیای ارزان دیگران بفروشد. و اگر اینگونه باشد خبرنگار و رسانه مورد نظر جایگاه خودشان را نزد جامعه و حتی همان مسئولان ثناگو و متملق نیز از دست رفته خواهند دید. شخصیت و وقار خبرنگار ایجاب می کند به دور از چرب و شیرین روزگار به رسالت فکری و فرهنگی خویش عمل کند و صادقانه یک رویداد ساده را به خبر تبدیل کند و با جستجوی بیشتر، انتخاب سوژه و شکل دادن به آن خود را به عنوان یک خبرنگار خبرساز موثق و تولید کننده خبرهای مطلوب و سازنده معرفی کند.

اگر چه تحقق این هدف با مشکلاتی روبروست و دشواری ها و پیچ و خم هایی در پی دارد، اما ارزش آن را دارد. ممکن است در پی وقوع سیل، آتش سوزی و یا زلزله در یک منطقه، خبرنگار برای ارسال زودهنگام خبر به نشریه یا خبرگزاری یا سایت مورد نظر، خبری را به صورت حدسی، یا با استناد به گفته یک مقام مسئول که معمولا سعی دارد تلفات و خسارات وارده را کمتر از آنچه که رخ داده است در اختیار خبرنگار قرار دهد، اکتفا کند. ولی خبرنگار رقیب با حضور در صحنه حادثه، بهتر و بیشتر می تواند جزئیات و عمق دردناک آن رخداد، و نیز راهکارهایی برای کمک رسانی و یا ارائه دوراندیشی، از تکرار حوادثی که در اثر سهل انگاری ها بوجود آمده است برای جامعه تشریح نماید.

جستجوی خبر، کار اصلی و اساسی خبرنگار است. خبرنگار در کنار انعکاس رخدادها و خبرها، مقاله ها و گزارشهایی از آن رخداد، با ارائه نظر و پیشنهادهای خود را که برگرفته از تجربه و مطالعه خود و کارشناسان امر است به جامعه و مسئولان دیکته کند. امروزه با افزایش تعداد نشریات، سایت ها و خبرگزاری ها، که در نتیجه افزایش خبرنگاران را هم بدنبال داشته است. عرصه رقابت ها را برای تولید بیشتر و بهتر خبرها و گزارشها، تنگ تر کرده است. متاسفانه این رقابت ها در برخی موارد موجب دوستی نزدیک و خودمانی خبرنگار با فلان مسئول صاحب نفوذ در منطقه نیز شده است و خبرنگار برای جلب رضایت و همکاری بیشتر با آن مسئول در آینده، نمی تواند به رسالت واقعی اطلاع رسانی خودش عمل کند که این یک خدشه مسلم در اصول خبرنگاری است و نباید دوستی و خبرگیری زودتر و سریعتر از مسئول در آینده را فدای رسالتش کند. چرا که در صورت انعکاس واقعی آن رخداد که معمولا مردم و جامعه آگاه، خبر دقیق و اصلی را از خبرهای کاذب و نادرست و فرمایشی تمیز می دهند. همان مسئول خودش به خبرنگاری که هدف را فدای دوستی نکرده است مراجعه خواهد کرد.

چون مسئول خوف آن دارد که خبرنگار جدی مطالبی را انعکاس دهد که شاید در آینده برای آن مسئول خطرساز باشد و موقعیت مدیریتیش را متزلزل و سست کند.

خبرنگار چشم و گوش و زبان مردم و یک نشریه است و بهتر از مسئولان می تواند مسایل را بررسی و پیشنهاد راهکار بدهد. در حالی که اکنون خبرنگاران جدید و کم سابقه به خاطر ترس و تجربه کم سعی دارند به گفته مسئولان توجه کنند و از بیان واقعیت های جامعه وحشت دارند. شاید فکر می کنند در صورت انتقاد کردن موقعیت خودشان را از دست خواهند داد و یا به فلان جلسه آنها را راه نمی دهند و یا از دریافت رپرتاژ آگهی و کادوهایی که به رسم یادبود به خبرنگاران اهدا می کنند محروم می شوند. که اینگونه تفکرات به شدت هم به خبرنگاران ضربه وارد می کند و هم جایگاه خبرنگاران واقعی و ساعی را نیز دچار تزلزل و سستی خواهد کرد و مسئولان پرتوقع و خبرنگاران را منزوی کنند. وقتی یک خبرنگار در یک جلسه رسمی از فلان مسئول تقاضای سفر خارجی یا مشهد مقدس می کند در حقیقت شخصیت خبرنگاری و نبوغ و هنر قلم خود را به راحتی به ثمن بخس فروخته است و اینگونه خبرنگاران باید خود را اصلاح کنند. خبرنگار باید جایگاه خودش را آنچنان با نوشتن خبر و گزارش و پیشنهادها نزد جامعه و مسئولان مطرح کند و ارتقاء بخشد که اگر روزی سفری در پیش بود و یا امتیازی مقرر شد به خبرنگاران داده شود اگر ضوابط بر روابط معمول و آنچنانی بچربد، آن خبرنگار واقعی و منتقد، در اولویت سفر و یا امتیاز قرار گیرد.

خبرنگار واقعی، خود باید به دور از جناح بازیها، با رعایت حفظ مصالح نظام اسلامی تشخیص بدهد، مسایل و مشکلات جامعه را چگونه در رسانه انعکاس دهد که به رسالت واقعی و جایگاه او خدشه ای وارد نشود و از طرفی موجب سوء استفاده دشمنان اسلام و انقلاب  اسلامی هم نشود.

دوری جستن از جناح بازیها، حضور در صحنه، و صادق بودن در بیان گزارشها، از عوامل پایداری یک خبرنگار در رسانه و منطقه محسوب می شود. یعنی هر خبرنگاری دارای بینش سیاسی است و در انتخابات به نامزد مورد علاقه اش هم رای می دهد. اما این نباید دلیلی بر چشم پوشی او از بیان مسایل و مشکلات جامعه شود. چون بیان این نارسایی ها و کمبودها ممکن است با عنایات دولت و مجلس برطرف گردد.

از ویژگی های یک خبرنگار خوب، در انعکاس وقایع به روز بودن، تاثیرگذاری و سودمند بودن خبر برای جامعه است که می تواند ساختار خبری را برای خود ترسیم و اجرا کند.

حفظ شأن و شئون خبرنگاری بدور از مراودات سیاسی و جناحی و رفاقتی ، بر اساس بیان رنجها و دردها و نارسایی های موجود در جامعه، باید صورت گیرد. تا خبرنگار با عملکرد درخشان خودش، جایگاه واقعی خبرنگار را نزد مردم و مسئولان تثبیت کند.

اگر چه تا رسیدن به فرض مطلوب فاصله داریم اما امیدواریم  راه و بستر موفقیت خبرنگاران هم استانی بیش از پیش فراهم شود.